กำเนิด Olympus: จากเลนส์จุลทรรศน์สู่โลกของภาพนิ่ง
ถ้าแบรนด์กล้องหลายเจ้าก่อร่างจากความหลงใหลในศิลปะภาพถ่าย Olympus กลับเลือกทางที่ต่างออกไป พวกเขาเริ่มต้นจาก “วิทยาศาสตร์” ก่อนจะเดินเข้าสู่โลกของภาพนิ่ง
ปี 1919 Takachiho Seisakusho ถือกำเนิดขึ้นที่ญี่ปุ่นในยุคที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยียังต้องพึ่งพาการนำเข้า กล้องจุลทรรศน์และอุปกรณ์การแพทย์ในเวลานั้นไม่ใช่สิ่งที่ใครก็ผลิตได้ เพราะมันต้องอาศัยทั้งความรู้ด้านออปติกและความละเอียดในระดับจุลภาค แต่ทีมผู้ก่อตั้งเชื่อว่า ญี่ปุ่นสามารถทำได้ พวกเขาจึงเลือกเริ่มจากสิ่งที่ยากที่สุด นั่นคือเหตุผลที่ Olympus กลายเป็นแบรนด์ที่ฝังรากลึกอยู่กับ “ความแม่นยำ” มากกว่าการตามเทรนด์ตลาด หรือเล่นเกมสเปก
ต่างจากผู้ผลิตกล้องอื่นที่มักมีรากฐานจากสายภาพยนตร์หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า Olympus เติบโตจากสายวิทยาศาสตร์ที่เน้นการประดิษฐ์ด้วยความแม่นยำระดับจุลภาค สิ่งนี้กลายเป็นจุดแข็งที่ฝังลึกในดีเอ็นเอของแบรนด์ และกลายมาเป็นแนวทางหลักเมื่อพวกเขาก้าวเข้าสู่โลกของการถ่ายภาพ กล้องถ่ายภาพรุ่นแรกของ Olympus ชื่อว่า Semi-Olympus I เปิดตัวในปี 1936 โดยใช้เลนส์จากผู้ผลิตภายนอก แต่หลังจากนั้นไม่นาน พวกเขาก็ได้พัฒนาเลนส์ของตัวเองในชื่อ Zuiko ซึ่งมีความหมายว่า “แสงที่ยอดเยี่ยม” และเริ่มผลิตกล้องที่ออกแบบเองอย่างเต็มตัวในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง
หลังสงคราม กล้องอย่าง Olympus Six, Olympus Flex และ 35 Series ได้รับการพัฒนาขึ้นด้วยแนวคิดที่มุ่งลดขนาดและทำให้ใช้งานง่ายขึ้น โดยยังคงความแม่นยำและคุณภาพของกลไกและเลนส์ไว้ครบถ้วน แนวคิดนี้สะท้อนถึงมุมมองที่ Olympus มีต่อกล้องถ่ายภาพเสมอมา นั่นคือกล้องคือ “เครื่องมือทางแสง” ที่ต้องพึ่งพาได้ในทุกสถานการณ์ ไม่ใช่เพียงสินค้าแฟชั่นหรืออุปกรณ์ที่ต้องอัดแน่นด้วยฟีเจอร์เพื่อการตลาด Olympus ไม่ได้รีบเข้าร่วมสงครามสเปกของตลาดกล้องอย่างที่แบรนด์อื่นทำ แต่เลือกที่จะใช้เวลาในการสร้างสิ่งที่ใช้งานได้จริง เป็นประโยชน์ต่อผู้ใช้ และออกแบบมาให้เหมาะสมกับภารกิจเฉพาะทางอย่างแท้จริง
การปฏิวัติผ่าน OM-1: SLR ไม่จำเป็นต้องใหญ่
ต้นทศวรรษ 1970 ตลาดกล้อง SLR เต็มไปด้วยการแข่งขันด้านฟีเจอร์ กล้องมีขนาดใหญ่และหนักขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อรองรับอุปกรณ์เสริม เช่น motor drive, prism viewfinder หรือ mirror lockup จนน้ำหนักระดับเกือบกิโลกรัมกลายเป็นเรื่องปกติของกล้องมืออาชีพในยุคนั้น แต่ Olympus กลับตั้งคำถามที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิงว่า “กล้อง SLR จะเล็กลงได้ไหม หากยังคงใช้งานได้จริงในสนามอย่างมืออาชีพ?”
คำถามนี้นำไปสู่การออกแบบใหม่ทั้งระบบ และในปี 1972 Olympus เปิดตัวกล้อง OM-1 ซึ่งกลายเป็น SLR ที่เล็กที่สุดในยุคนั้น พร้อมฟีเจอร์ที่ตอบโจทย์มืออาชีพครบถ้วน OM-1 มาพร้อมกลไก mirror box ที่เล็ก เบา และเงียบกว่ากล้องระดับโปรทั่วไป ช่วยลดแรงกระแทกจากการถ่ายภาพได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่องมองภาพมีขนาดใหญ่เกินตัวเมื่อเทียบกับบอดี้ น้ำหนักตัวกล้องไม่ถึง 500 กรัม แต่สามารถใช้งานร่วมกับเลนส์โปรได้จริง และยังออกแบบการควบคุมใหม่ เช่น การหมุนความเร็วชัตเตอร์ที่วงแหวนรอบเลนส์แทนการใช้แป้นบนบอดี้แบบเดิม
จาก OM-1 Olympus ขยายไลน์กล้องอย่างต่อเนื่อง OM-2 ที่เปิดตัวในปี 1975 กลายเป็นกล้อง SLR รุ่นแรกที่สามารถวัดแสงแบบ TTL ได้จริงในขณะถ่ายภาพ ตามมาด้วย OM-3 และ OM-4 ที่เน้นความแม่นยำในการวัดแสงแบบหลายจุด และ OM-10, OM-20, OM-40 ที่ออกแบบมาเพื่อผู้ใช้ทั่วไปในกลุ่ม consumer ซึ่งต้องการความง่ายในการใช้งานแต่ยังคงคุณภาพไว้ครบถ้วน
ในช่วงยุค 1980s ถึงต้น 1990s ระบบ OM ของ Olympus ถือเป็นระบบที่ประสบความสำเร็จอย่างมาก ไม่ว่าจะในแง่เทคโนโลยีหรือความนิยมของผู้ใช้ กล้องมีให้เลือกครอบคลุมทุกระดับ ตั้งแต่มือใหม่ไปจนถึงมืออาชีพ พร้อมด้วยเลนส์ Zuiko ที่ขึ้นชื่อเรื่องคุณภาพสูงและน้ำหนักเบา ช่างภาพที่เน้นความคล่องตัว เช่น สายเดินทางหรือสารคดี มักนิยมระบบนี้ เพราะมันพกพาง่าย เชื่อถือได้ และไม่ลดทอนคุณภาพภาพถ่าย
อย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายยุค 1990s โลกของการถ่ายภาพเริ่มเข้าสู่การเปลี่ยนผ่านครั้งใหญ่ กล้องดิจิทัลเริ่มเข้ามามีบทบาทและเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภคอย่างรวดเร็ว Olympus จึงเริ่มชะลอการพัฒนา OM Film และหันมามองหาแนวทางใหม่ในยุคดิจิทัลที่กำลังจะมาถึง พร้อมกับเก็บแนวคิด “กล้องขนาดเล็กที่ใช้งานได้จริง” ไว้เป็นแกนกลางในการออกแบบผลิตภัณฑ์ต่อไป
คิดใหม่ตั้งแต่พื้นฐาน: Olympus กับกล้อง Compact และ Prosumer ดิจิทัลยุคแรก
ปลายยุค 1990s โลกของการถ่ายภาพกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ฟิล์มกำลังจะกลายเป็นอดีต กล้องดิจิทัลเริ่มได้รับความสนใจจากทั้งผู้ใช้ทั่วไปและมืออาชีพ ผู้ผลิตหลายรายเร่งพัฒนา DSLR รุ่นแรกของตัวเอง เพื่อแข่งขันกันสร้างมาตรฐานใหม่ แต่ Olympus กลับไม่รีบเข้าร่วมวงทันที พวกเขาเลือก “เดินดูข้างทาง” อย่างระมัดระวัง
Olympus เริ่มต้นจากฝั่งกล้องคอมแพคทั่วไป โดยเปิดตัวซีรีส์ Camedia ซึ่งครองตลาดผู้ใช้กลุ่มเริ่มต้นได้ไม่น้อย กล้องอย่าง C-2020Z, C-4040Z, และ C-5050Z ไม่ได้แค่ใช้ดิจิทัลแทนฟิล์ม แต่ถูกออกแบบให้ใช้งานจริงได้สะดวก:
- มีรูรับแสงกว้าง (f/1.8) ที่หาได้ยากในกล้องคอมแพคยุคนั้น
- ควบคุมแมนนวลได้ ทั้งรูรับแสง ความเร็วชัตเตอร์ และ WB
- ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่ AA หาซื้อง่าย
- และที่สำคัญ ภาพถ่ายที่ได้ “จริงจัง” กว่ากล้องพกพาทั่วไปในระดับเดียวกัน
Camedia Series สร้างฐานผู้ใช้กล้องดิจิทัลให้ Olympus อย่างมั่นคง พร้อมแสดงให้เห็นแนวคิดของแบรนด์ที่เน้น “กล้องใช้งานได้จริง” มากกว่าการแข่งตัวเลขความละเอียดหรือดีไซน์แฟชั่น
ความสำเร็จตรงนั้น ทำให้ Olympus ขยับเข้าสู่กลุ่มผู้ใช้ที่จริงจังขึ้นไปอีกขั้น ด้วยการเปิดตัวกล้อง Prosumer อย่าง E-10 (2000) และ E-20 (2001)
แม้จะยังไม่ใช่กล้องเลนส์ถอดเปลี่ยนได้ แต่ E-10 และ E-20 ก็ไม่ใช่ของเล่น ทั้งคู่ใช้เลนส์ซูมคุณภาพสูงแบบ fixed lens มีช่องมองภาพ optical จริง และบอดี้ที่แข็งแรงแบบ SLR จุดเด่นที่หาได้ยากในกล้องดิจิทัลยุคนั้น
ในขณะเดียวกัน Olympus ก็เริ่มศึกษาข้อจำกัดที่กล้องดิจิทัลในตลาดยุคนั้นเผชิญ เช่น:
- ขนาดบอดี้ที่ใหญ่เท่ากล้องฟิล์ม แต่ไม่ได้คล่องตัวเท่า
- การจัดวางปุ่มที่ยังไม่เป็นมิตรกับผู้ใช้มือใหม่
- เมาท์เลนส์ที่ออกแบบมาเพื่อแสงสะท้อนจากฟิล์ม ไม่ใช่แสงตรงสู่เซนเซอร์
แทนที่จะหยิบระบบ OM เดิมมาปรับให้ใช้กับเซนเซอร์ดิจิทัล Olympus กลับเลือกเริ่มใหม่จากศูนย์ — คิดใหม่ทั้งระบบ ตั้งแต่ขนาดเซนเซอร์ การออกแบบเลนส์ ระบบป้องกันฝุ่นภายในบอดี้ ไปจนถึงวิธีควบคุมกล้อง
จุดเริ่มต้นของระบบที่ไม่มีใครเหมือน: Four Thirds
หลังจากช่วงเวลาของการทดลองและสังเกต Olympus ก็เริ่มลงมือ “สร้างระบบกล้องดิจิทัลจริง ๆ” ด้วยแนวคิดที่ชัดเจนว่า — ถ้ากล้องจะเป็นดิจิทัลอย่างแท้จริง มันต้องไม่ผูกติดกับสิ่งที่ออกแบบมาเพื่อฟิล์ม
ปี 2003 Olympus เปิดตัว E-1 กล้อง DSLR รุ่นแรกของแบรนด์ และเป็นกล้องตัวแรกในระบบ Four Thirds ซึ่ง Olympus พัฒนาร่วมกับ Kodak
Four Thirds ไม่ใช่แค่ “อีกหนึ่งระบบกล้อง” แต่มันคือนิยามใหม่ของกล้องดิจิทัลในเชิงโครงสร้าง:
- เมาท์เลนส์ใหม่ที่ออกแบบให้เหมาะกับระยะแฟลนจ์สั้นกว่า SLR ทั่วไป
- เซนเซอร์ขนาด 4/3 นิ้ว ที่เล็กกว่า APS-C แต่ให้สมดุลระหว่างคุณภาพกับขนาดของเลนส์
- ระบบ Supersonic Wave Filter ไล่ฝุ่นที่หน้าเซนเซอร์ — ระบบแรกของโลกในกล้องถอดเลนส์ได้
- การออกแบบ Optical Path ให้แสงเดินทางตรงเข้าสู่เซนเซอร์โดยไม่ผ่านมุมสะท้อนที่ไม่จำเป็น
สิ่งเหล่านี้ไม่ได้แค่ตอบโจทย์ “เทคนิค” แต่สะท้อนความกล้าที่จะคิดใหม่ทั้งหมดของ Olympus: ไม่เอาระบบ OM เดิมมาแปะเซนเซอร์เพิ่ม ไม่เอาเลนส์ฟิล์มมาใช้ร่วมกัน — แต่เริ่มออกแบบตั้งแต่ศูนย์ให้เหมาะกับโลกดิจิทัล
E-1 เป็นกล้องที่ไม่หวือหวา แต่ใช้งานจริงได้หนักหน่วง ทนทาน กันฝุ่น กันละอองน้ำ และให้คุณภาพภาพที่มั่นใจได้สำหรับมือโปรในยุคนั้น
Micro Four Thirds: ถอดกระจกออก แล้วเดินต่อ
หลังจาก E-1 และกล้องในระบบ Four Thirds ได้รับการตอบรับจากสายโปร Olympus ยังคงเดินหน้าสู่เป้าหมายที่ไกลกว่าเดิม — ทำให้ระบบนี้ “เล็กลง” โดยไม่ลดทอนคุณภาพ
ในปี 2008 Olympus จับมือกับ Panasonic เปิดตัวระบบ Micro Four Thirds (MFT) ซึ่งถือเป็นระบบ Mirrorless เต็มรูปแบบชุดแรกของโลก พวกเขาทำในสิ่งที่ DSLR ไม่มีใครกล้าทำ — ถอดกระจกสะท้อนภาพออกจากกล้องถอดเลนส์ เพื่อให้ตัวกล้องบางลง เบาขึ้น และใช้งานคล่องตัวขึ้น
- ตำแหน่งเมาท์ถูกขยับเข้าใกล้เซนเซอร์
- เลนส์ใหม่ถูกออกแบบให้เล็กลงโดยไม่เสียคุณภาพ
- ระบบโฟกัสเปลี่ยนจาก phase detection เป็น contrast detection แบบใหม่ที่แม่นยำขึ้น
- ขนาดกล้องลดลงเกือบครึ่ง แต่ยังให้คุณภาพใกล้เคียง DSLR
จุดเปลี่ยนนี้ไม่ใช่แค่การลดขนาด แต่คือการเปลี่ยน “วิธีใช้กล้อง” ไปตลอดกาล กล้องอย่าง Olympus PEN และ OM-D กลายเป็นที่นิยมในหมู่ผู้ใช้ที่ต้องการกล้องคุณภาพสูงแต่พกพาง่าย และที่สำคัญ Olympus ไม่ได้แค่พัฒนากล้อง แต่พัฒนา “ระบบเลนส์” ที่ตอบโจทย์ครบทุกระยะ ทั้งเลนส์ไวด์ f/1.2, เลนส์เทเล 300mm f/4 และเลนส์มาโครที่เบาที่สุดในกลุ่ม
Olympus ไม่ได้ขายกล้อง แต่มอบเครื่องมือสำหรับ “การออกไปข้างนอก”
ในยุคที่หลายแบรนด์แข่งกันเรื่อง “คุณภาพไฟล์” ด้วยตัวเลขความละเอียดและ Dynamic Range Olympus กลับเลือกเล่าเรื่องของตัวเองผ่าน “ประสบการณ์ใช้งานจริง” — โดยเฉพาะในโลกภายนอกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน
กล้องซีรีส์ OM-D โดยเฉพาะรุ่น E-M1 Mark II และ III คือหลักฐานที่ชัดเจนของแนวคิดนี้ พวกมันถูกออกแบบมาไม่ใช่เพื่อใช้งานในห้องสตูดิโอ แต่เพื่อรับมือกับลม ฝน แสงน้อย และสถานการณ์ที่ช่างภาพควบคุมอะไรไม่ได้เลย นอกจากนิ้วตัวเอง
- ระบบกันสั่นในบอดี้ (IBIS) ที่ทรงพลัง รองรับความเร็วชัตเตอร์ต่ำได้หลายสต็อป
- บอดี้ที่ซีลกันฝุ่นและละอองน้ำระดับ IP53 ใช้งานได้จริงแม้ฝนตกหรืออากาศเย็นจัด
- เลนส์เทเลที่เบากว่าคู่แข่ง แต่ยังให้คุณภาพระดับโปร เช่น 300mm f/4 PRO
- ความคล่องตัวสูงสำหรับช่างภาพสายธรรมชาติ เดินป่า ถ่ายนก หรือถ่ายสัตว์ที่ต้องเคลื่อนที่ตลอดเวลา
ผลลัพธ์คือ Olympus กลายเป็นแบรนด์ที่ “มีฐานแฟนคลับเฉพาะทาง” อย่างเหนียวแน่น เพราะมันไม่ใช่กล้องที่ทุกคนใช้ แต่เป็นกล้องที่บางคนใช้แล้ว…ไม่ยอมเปลี่ยน
การเปลี่ยนผ่านที่ไม่เปลี่ยนตัวตน: จาก Olympus สู่ OM SYSTEM
ปี 2020 Olympus ตัดสินใจขายธุรกิจ Imaging ให้กับบริษัท OM Digital Solutions เพื่อให้การดำเนินงานคล่องตัวขึ้น แต่สิ่งที่เปลี่ยนคือชื่อ ส่วนสิ่งที่ไม่เคยเปลี่ยนเลย คือ “วิธีคิด” ที่ฝังอยู่ในผลิตภัณฑ์
และในปี 2022 กล้องรุ่น OM SYSTEM OM-1 ก็ถือกำเนิดขึ้นภายใต้ชื่อใหม่ แต่ด้วยจิตวิญญาณเดิม
OM-1 รุ่นใหม่นี้ไม่ใช่แค่รุ่นต่อของกล้อง OM-D เดิม แต่ถูกพัฒนาใหม่หมดทั้งภายใน:
- ใช้เซนเซอร์ Stacked BSI CMOS ที่ตอบสนองไวกว่าเดิมมาก
- ระบบโฟกัสที่ใช้ AI Subject Detection เพื่อจับวัตถุเคลื่อนไหว เช่น นก เครื่องบิน หรือรถแข่ง ได้แม่นยำขึ้น
- ความเร็วในการถ่ายต่อเนื่องที่เทียบเท่ากล้องกีฬาเรือธง
- และที่สำคัญ ยังรักษาขนาดบอดี้ที่กะทัดรัด และ Weather Sealing ที่ลุยได้เหมือนเดิม
มันคือ “การเปลี่ยนผ่าน” ที่ไม่เปลี่ยนตัวตน แต่กลับยืนยันว่า แบรนด์นี้ยังยึดมั่นในสิ่งที่ทำมาตลอด นั่นคือ — ทำให้ “กล้อง” เป็นอุปกรณ์ที่พร้อมใช้งานจริงในสภาพแวดล้อมจริง สำหรับคนที่จริงจังกับการถ่ายภาพในธรรมชาติ
สิ่งที่ OM ยังคงแตกต่าง
แม้ชื่อ Olympus จะเปลี่ยนไปเป็น OM SYSTEM แต่แนวทางการออกแบบก็ยังคงชัดเจนเหมือนเดิม — นั่นคือการสร้าง “ระบบกล้องที่ออกแบบจากภาคสนาม” ไม่ใช่จากห้องแลป
สิ่งที่ OM ทำได้ดีและยังไม่มีใครเทียบได้ง่าย ๆ คือความสมดุลระหว่าง “ขนาด” กับ “ความสามารถ”:
- บอดี้และเลนส์ที่เล็กที่สุดในกลุ่มเซนเซอร์ใหญ่ (Micro Four Thirds) ไม่ใช่กล้องเล็กแบบคอมแพค แต่คือกล้องเปลี่ยนเลนส์ได้ที่ใช้เซนเซอร์ขนาดใหญ่ พร้อมคุณสมบัติระดับโปร ในขนาดที่พกได้จริง
- ระบบกันสั่น 5 แกนในบอดี้ ที่รองรับได้สูงสุดถึง 8 stops เมื่อลดการสั่นไหวร่วมกับเลนส์ PRO รุ่นใหม่ ทำให้สามารถถ่ายภาพมือถือในความเร็วต่ำได้แม้ไม่มีขาตั้ง
- Weather Sealing ระดับ IP53 ซึ่งผ่านการทดสอบจริงกับละอองน้ำ ฝุ่น และอุณหภูมิต่ำระดับติดลบ เหมาะกับการใช้งานในธรรมชาติ ไม่ใช่แค่ “กันหยดน้ำตามสเปก”
- เลนส์เทเลที่ออกแบบให้พกพาได้ เช่น 300mm f/4 PRO ที่เทียบเท่า 600mm บนฟูลเฟรม และ 150–400mm f/4.5 ที่มาพร้อม teleconverter ในตัว ขนาดเล็กกว่าระบบฟูลเฟรมเกือบครึ่ง
- ระบบโฟกัสแบบ AI ที่สามารถตรวจจับวัตถุเฉพาะทาง เช่น นก เครื่องบิน รถแข่ง ได้แบบเรียลไทม์ เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ถ่าย wildlife หรือกีฬาแบบ dynamic
OM SYSTEM จึงไม่ได้แข่งด้วยจำนวนพิกเซลหรือค่าการตลาด แต่แข่งด้วย “ประสบการณ์การใช้งานจริง” ที่ยากจะหาใครเทียบ
ปี 2025: OM SYSTEM ในปัจจุบัน
OM SYSTEM ยังคงเดินหน้าพัฒนากล้องสำหรับผู้ใช้งานจริงในโลกภายนอกอย่างต่อเนื่อง และในปี 2025 พวกเขามีกล้องหลัก 4 รุ่นในตลาด ซึ่งแต่ละรุ่นมีจุดเด่นชัดเจนสำหรับกลุ่มผู้ใช้ต่างกัน:
- OM System OM-1 Mark II (2024) – เรือธงที่ต่อยอดจาก OM-1 รุ่นแรก ใช้เซนเซอร์ Stacked BSI ความเร็วสูง 20MP พร้อมระบบกันสั่นและโฟกัส AI ที่ปรับปรุงขึ้น เหมาะกับสาย wildlife, action และสายลุยทีต้องการประสิทธิภาพสูงสุด
- OM System OM-3 (2025) – กล้องรุ่นกลางสำหรับผู้ใช้จริงจังที่ยังต้องการขนาดกะทัดรัด คงไว้ซึ่ง Weather Sealing และระบบควบคุมระดับโปร
- OM System OM-5 Mark II (2025) – รุ่นเล็กที่พัฒนาใหม่ เหมาะสำหรับสายเดินทาง ผู้เริ่มต้นที่อยากได้กล้องเบาแต่คุณภาพไม่เบา มีระบบกันสั่น และ Weather Seal ในราคาจับต้องได้
- OM System Tough TG-7 (2023) – กล้องคอมแพคสำหรับงานลุยเต็มรูปแบบ กันน้ำ กันกระแทก ใช้ได้ในสภาพแวดล้อมสุดโหด เหมาะกับนักปีนเขา นักวิจัยภาคสนาม หรือสายกิจกรรมกลางแจ้ง
กล้องทั้ง 4 รุ่นนี้ครอบคลุมการใช้งานทั้งในระดับโปรและผู้ใช้ทั่วไป พร้อม ecosystem เลนส์ M.Zuiko PRO ที่มีตั้งแต่มุมกว้างจนถึงซูมระยะไกล จึงทำให้ OM SYSTEM ยังคงรักษาจุดยืนของตัวเองได้มั่นคง — “กล้องเล็กที่ลุยได้จริง”
